Seksualność

Pierwszorzędowe kryteria płci:

1) chromosomalne; 2) gonadalne; 3) gonadoforycznych narządów pł. 4) wewnętrznych narządów pł. 5) zewnętrznych narządów pł.

kryteria płci chromosomalne:

Ż: XX; M: XY

kryteria płci gonadalne:

Ż: jajniki; M: jądra

kryteria płci gonadoforycznych narządów płciowych:

Ż: przewodu Mullera (jajowody); M: przewody Wolffa (nasieniowody)

kryteria płci wewnętrznych narządów płciowych:

Ż: łechtaczka, pochwa, macica; M: prostata

kryteria płci zewnętrznych narządów płciowych:

Ż: srom; M: prącie, moszna

drugorzędowe kryteria płci:

fenotypowe (somatotypowe)

wspólne fenotypowe kryteria płci:

specyficzne owłosienie, umięśnienie i rozłożenie tłuszczu na ciele, specyficzne proporcje budowy ciała

różne fenotypowe kryteria płci:

Ż: szerokie biodra, biust, wysoka barwa głosu; M: szerokie ramiona, jabłko Adama, niska barwa głosu

Trzeciorzędowe kryteria płci:

hormonalne i metaboliczne

hormonalne kryteria płci:

Ż: czynności wewnątrzwydzielnicze jajników: androgeny<estrogeny; M: czynności wewnątrzwydzielnicze jąder: androgeny>estrogeny

metaboliczne kryteria płci:

aparat enzymatyczny charakterystyczny dla niektórych systemów metabolicznych

Czwartorzędowe kryteria płci:

socjalne (metrykalne, prawne), mózgowe, psychiczne (tożsamość płciowa)

socjalne kryteria płci:

wyznaczane na podstawie zewnętrznych narządów rozrodczych po urodzeniu

mózgowe kryteria płci:

zróżnicowanie się mózgu w zakresie endokrynnej czynności podwzgórza i przysadki mózgowej

psychiczne kryteria płci:

Ż: przeżywanie siebie jako kobietę; M: przeżywanie siebie jako mężczyznę

Dalsze kryteria płci:

zaimki; określone cechy ubioru, sposób czesania; dokonywanie wyboru zabawek dla dziecka; określone formy aktywności sportowej; rodzaje pracy

Duże różnice psychologiczne między płciami:

motoryka, zachowania agresywne, relacje i zachowania seksualne

Umiarkowane różnice psychologiczne między płciami:

komunikacja, zachowania społeczne

Małe różnice psychologiczne między płciami:

osobowość

Brak różnic psychologicznych między płciami:

satysfakcja z życia, poczucie szczęścia, ogólna samoocena, inteligencja, styl sprawowania władzy

Z obserwacji społecznych M. Gulczyńskiego (2021) wynka, że:

pogłębiają się nierówności, różnice i napięcia oraz nasila się polaryzacja wartości i stylu życia pomiędzy kobietami i mężczyznami

Global Gender Gap

niższe dochody, większe obciążenie nieodpłatną pracą opiekuńczą, mniejsza obecność w polityce; kobiety porzucają tradycyjne role, a mężczyźni nie

właściwość ludzkiego organizmu polegająca na okresowym powstawaniu specyficznego napięcia psychofizycznego, możliwego do zredukowania poprzez podjęcie czynności dających satysfakcje seksualną

potrzeba seksualna

Procesy w rozwoju potrzeb seksualnych

proces konkretyzacji, proces mentalizacji i proces socjalizacji

ograniczenie zachować nieefektywnych na rzecz takich zachowań, które pozwalają na uzyskanie wyższego poziomu satysfakcji seksualnej w miarę nabywania doświadczenia;

proces konkretyzacji potrzeby seksualnej

prowadzi do ukształtowania indywidualnych preferencji seksualnych w normie i patologii

proces konkretyzacji potrzeby seksualnej

uświadomienie sobie istnienia własnej potrzeby seksualnej, a także sposobów jej zaspakajania z uwzględnieniem istniejących preferencji

proces mentalizacji potrzeby seksualnej

podporządkowanie sposobów zaspokajania potrzeby seksualnej wymaganiom obyczajowym i prawnym stawianym przez społeczeństwo

proces socjalizacji potrzeby seksualnej

każdy nietypowy lub nieakceptowany społecznie sposób zaspokajania potrzeby seksualnej (także tylko w fantazjach)

parafilie

dawniej: dewiacje seksualne, zboczenia płciowe, perwersje

parafilie

parafilie dotyczą:

obiektu pożądania seksualnego lub formy zachowania prowadzącego do uzyskania satysfakcji seksualnej

przykładowe obiekty pożądania seksualnego w parafilii

fetyszyzm, pedofilia, zoofilia, itp.

przykładowe formy zachowań w parafiliach

ekshibicjonizm, sadomasochizm, ocieractwo

Funkcje zachowań seksualnych dzielą się na:

naturalne i związane z psychopatologią

Naturalne funkcje zachowań seksualnych:

1) biologiczna 2) psychologiczna 3) społeczna

Psychopatologiczne funkcje zachowań seksualnych:

1) kompensacyjna 2) instrumentalna 3) narcystyczna 4) masochistyczna

Cel funkcji biologicznej zachowań seksualnych:

prokreacja oraz wybór partnera, który posiada określone cechy

Cel funkcji psychologicznej zachowań seksualnych:

regulacja napięć popędowych oraz rozkosz, odreagowanie, samoocena, bliskość

Cel funkcji społecznej zachowań seksualnych:

tworzenie więzi oraz utrzymywanie trwałej bliskiej relacji między obcymi osobami dorosłymi

Cel funkcji kompensacyjnej zachowań seksualnych:

zastępcza realizacja innych potrzeb psychicznych oraz budowanie fałszywego obrazu siebie

Cel funkcji instrumentalnej zachowań seksualnych:

uzyskiwanie korzyści za seks oraz uzyskiwanie wpływu na innych poprzez seks

Cel funkcji narcystycznej zachowań seksualnych:

okazywanie i udawadnianie sobie wyższości nad innymi, wygrywanie rywalizacji

Cel funkcji masochistycznej zachowań seksualnych:

przeżywanie poświęcenia, cierpienia