Question  |
Answer |
Motyw cierpienia niezawinionego. Księga Hioba + kontekst start learning
|
|
Hiob - wierność Bogu, wystawiony na próbę (traci majątek, jest chory na trąd, jego dzieci umierają) ogromnie cierpi lecz nie traci wiary Dżuma (mieszkańcy oranu zmagają się z chorobą, nie jest ona karą I wielu z nich cierpi bez winy np syn sędziego Othona, który umarł przez chorobę)
|
|
|
człowiek wobec niestałosci świata, Księga Koheleta + kontekst start learning
|
|
Kohelet - motyw vanitas, ludzkie przyjemności np władza lub bogactwo są tymczasowe, więc nie mają znaczenia. Kohelet końcowo podkreśla, że warto ufać Bogu I cieszyć się życiem mimo jego ulotności 1984 - ciągłe zakłamywanie rzeczywistości przez ministerstwa I rozpowszechnianie informacji ze sobą sprzecznych sprawiało, że większość obywateli przyzwyczajało się do niestałosci rzeczywistości i łatwo traktowali jako fakt nowe wiadomości od władzy
|
|
|
wizja końca świata, Apokalipsa św Jana + Kontekst start learning
|
|
Apokalipsa św Jana - Baranek otwiera księgę z 7 pieczeciami. Pierwsze z nich zwiastują jeźdzcow apokalipsy (wojny, głodu, zwycięstwa I śmierci), kolejne sprowadzają nieszczęścia na ludzkość np plagę szarańczy lub zatrucie wód. Sąd ostateczny na koniec Dżuma (1. kazanie paneloux, opis dżumy jako aniola, który rzuca czerwonym oszczepem w drzwi, ile razy trafi, tyle osób ginie w danym domu)
|
|
|
motyw cierpiącej matki - lament świętokrzyski + kontekst start learning
|
|
lament świętokrzyski - Matka Boska przedstawiona w sposób ludzki, jako rodzicielka stojąca pod krzyżem syna, pragnie pomóc mu, napoić go, ulżyć cierpieniom ale nie jest w stanie. Zwraca się do ludzi, matek oraz ukochanego synka Na skargę Latony Artemida i Apollin zastrzelili potomstwo Niobe. Kobieta przezywala ogromny ból po stracie pociech. Bogowie zamienili ją w kamień, lecz on nadal ronił łzy Mit o Niobe - kobieta miała czternastoro dzieci, dziwiła się że ludzie czczą tytanidę Latonę skoro miała ona tylko dwójkę dzieci, uważała się za lepszą.
|
|
|
motyw tańca śmierci, rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią + kontekst start learning
|
|
rozmowa Mistrza - śmierć mówi że nie da się jej uniknąć niezależnie od majątku, stanu społecznego Ani wieku, lekarze jej nie zapobiegną Taniec śmierci w klasztorze Benedyktynów w Krakowie - ludzie różnych stanów tańczą w kole z kosciotrupami, obok ukrzyżowanie Chrystusa I piekło, na bokach ludzie różnych stanów np król, papież, chłop z kosciotrupami u boku
|
|
|
Poświęcenie się w imię wyższych wartości Mitologia + kontekst start learning
|
|
Prometeusz ukradł ogień z niebios i nauczył ludzi go rozpalać. Za to i oszukanie Zeusa co do ofiary (ukrył kości pod tłuszczem a mięso pod skórą, azeus wybrał część z tłuszczem) tytan został przykuty do skał kaukazu i orzeł codziennie wyjadal mu wątrobę Jezus zdecydował się wypełnić wolę Ojca i umrzeć na krzyżu za odpuszczenie win grzeszników I ich zbawienie Wiedział on, że to Judasz go zdradzi, co powiedział podczas Ostatniej Wieczerzy, lecz mimo wszystko poddał się torturom i pozwolił krzyżować.
|
|
|
średniowieczny wzorzec rycerza, Pieśń o Rolandzie + kontekst start learning
|
|
gdy Hiszpanie atakowali, Roland pozostał wierny królowi Karolowi Wielkiemu, walczył do końca, umarł w walce na wzgórzu, z modlitwą na ustach, wzrokiem zwróconym ku Hiszpanii. Jego duszę zabrali św Gabriel I Michał Zawisza Czarny - honorowy, służył Władysławowi Jagielle i Zygmuntowi Luksemburskiemu (Węgry). wygrana w bitwie pod Grunwaldem, złagodzenie konfliktu z Węgrami, honorowa Śmierć Na polu walki w nierównej walce z Turkami
|
|
|
moralna odpowiedzialność za czyny, Makbet + Kontekst start learning
|
|
Po zabójstwie króla Duncana, Makbet I Lady Makbet czuli wyrzuty sumienia. Starał się zapobiec przejęciu władzy przez potomków Banka, więc zlecił jego zabójstwo. Dowody: wizja Makbeta - duch Banka na tronie podczas uczty, wyznanie win Lady Makbet, nie znikające plamy krwi na rękach kobiety (na koniec samobójstwo) Po zbrodni, Raskolnikow czuje wyrzuty sumienia. Jego obawy zdradzają sny np o Alonie śmiejącej się z niego czy o epidemii, w której ludzie zabijali siebie nawzajem. W końcu mężczyzna przyznaje się do winy i wybiera się na katorgę (tam sen o epidemii)
|
|
|
Czy człowiek decyduje o własnym losie? Makbet + konteksty start learning
|
|
Makbet (tak) - główny bohater w czasie trwania akcji dostawał przepowiednie od wiedźm, które wpłynęły na jego czyny lecz końcowo to on podjął decyzję o zabójstwie Duncana, Banka oraz obwinieniu o zbrodnię strażników. Dżuma (nie) - mieszkańcy Oranu nie mieli wpływu na swój los. Dżuma zmieniła ich codzienność - rozdzieliła od bliskich, zabrała wielu nadzieję, pozbawiła komfortu życia I skutkowała śmiercią wielu
|
|
|
Jaki wpływ na człowieka ma SPRAWOWANIE przez niego władzy, Makbet + kontekst start learning
|
|
Destrukcyjny Makbet pragnął władzy tak bardzo, że zabił dla niej króla Duncana. Sprawując ją, nie był w stanie być dobrym królem, ponieważ nieustannie myślał o tym, kto jest zagrożeniem dla tronu (zabójstwo Banka, zabójstwo rodziny Makdufa). Końcowo, przez sposób prowadzenia rządów oparty na strachu i pozbawianiu życia, zostaje zabity przez Makdufa. Balladyna również zabija dla władzy (Alinę dla ślubu z Kirkorem). W miarę sprawowania rządów pragnie coraz więcej uprawnień i popełnia zbrodnie (zabójstwo Kirkora, Grabca dla korony, Kostryna) + wyrok na wyrodną córkę, zabójcę Aliny i Kostryna (umiera)
|
|
|
Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym? Skąpiec + kontekst start learning
|
|
skąpiec Jedyną rzeczą, o którą dbał Harpagon były pieniądze. Nie chciał pozwolić dzieciom wziąć ślubu z miłości, zaaranżował Mariannie związek z Anzelmem dla powiększenia majątku, kłócił się z synem o rozrzutność. Gdy odzyskał swoją szkatułkę z dukatami, był bardzo szczęśliwy lecz obsesyjne przywiązanie do majątku sprawiło, że żył w ciągłym stresie i gniewie na otoczenie Lalka-dla Wokulskiego pieniądze były środkiem uzyskania szczęścia, lecz jak się okazało nie dały mu go. (inwestycje dla Izabeli: koń Krzeszowskiego, spółka handlowa, kobieta niby go wybrała ale zdradziła go ze Starskim)
|
|
|
Przyczyny nieporozumień pomiędzy rodzicami a dziećmi, Skąpiec + kontekst start learning
|
|
Skąpiec - (inne priorytety w życiu) Harpagon nie był w stanie zrozumieć punktu widzenia swoich dzieci, ponieważ kierował się w życiu rządzą bogacenia się i oszczędzania, zaś jego dzieci pragnęły wziąć ślub z miłości a Kleant był rozrzutny. (spór o sposób zarządzania pieniędzmi i śluby, brak zrozumienia) Chłopi - (spory majątkowe, wspólna ukochana) Boryna nie chce przepisać większej części majątku na dzieci, Antek posadzą Jagnę przed Boryną o spanie z nim, Boryna wypędza syna z domu, spór pokoleniowy, ojciec nie chce oddać majątku póki nie umrze.
|
|
|
wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry, Satyry Krasickiego + kontekst start learning
|
|
-, Pijaństwo" - (ukazanie wady narodowej Polaków) mężczyzna upił się na imieninach żony winem, późnej z kolegami wódką bo nie wypada poczęstować i samemu się nie napić. Rozmowy o osiągnięciach Polaków i polityce (kilka butelek wina wypitych). Krytyka pijaństwa bo ból głowy, nudności po czym bohater oznajmia że idzie napić się wódki. Żona modna - krytyka podejścia do małżeństwa (mąż - mężczyzna ze wsi, zainteresowany ożenkiem głównie dla 4 wsi dziedzicznych żony,żona - wszystko na modę Zach. ,pokoje, kareta, dom męża) Skąpiec - krytyka stawiania pieniądza ponad wszystko (brak zaufania ze strony dzieci, służba żyje w strachu, wygłodzony koń, spory o małżeństwa, ciągły niepokój o majątek- pieniądze przynoszą więcej strachu I gniewu niż radości)
|
|
|
Świat ducha a świat rozumu, Romantyczność + Kontekst start learning
|
|
Romantyczność -świat ducha rywalizuje poglądowo ze światem rozumu, przychylność autora światowi ducha(klasycyzm vs romantyzm) Świat ducha-romantyzm(Karusia, widzi ukochanego Jasia- ducha, pragnie go dotknąć, utulic, zdobywa współczucie i wiarę tłumu) Świat rozumu-oświecenie(starzec, neguje istnienie ducha Jasia, mówi aby wierzyć jego szkiełku i oku) Kordian(przeplatanie się świata rozumu ze światem ducha) Kordian słyszy głosy Strachu i Imaginacji. Po ich nazwie = elementy rozumowania bohatera. Jednocześnie podsuwają one Kordianowi nierealistyczne wizje: np zakrwawionej korony, diabła przed sypialnią cara. Duchowe wizje w utworze są odwzorowaniem emocji I racjonalnego myślenia bohatera co do zbrodni. lub Lalka - Wokulski (romantyk I pozytywista)
|
|
|
Na czym polega ludowa sprawiedliwość? Ballady Mickiewicza + Kontekst start learning
|
|
Świteź- Kobieta z jeziora opowiada historię miasta Świteź, król Tuhan poszedł wesprzeć w walce przyjaciela wraz z mężczyznami z miasta, Świteź zaatakowali wtedy Rosjanie, oni zrozpaczeni prosili o ratunek, przyroda zamienia ich w kwiaty i zatapia miasto. Świtezianka Mężczyzna-strzelecma tajemniczą ukochaną, przyrzeka jej wierność Bo chcę, aby z nim została. Nimfa kusi go do jeziora, okazuje się że to ta ukochana i za karę jego dusza ma cierpieć pod modrzewiem który widział ich spotkania. Kontekst - Balladyna (piorun zabija po trzykrotnym wyroku Na siebie - wyrodną córkę, zabójcę Aliny i Kostryna). Ludowa sprawiedliwość opiera się na roli przyrody. To ona wymierza zasłużoną karę
|
|
|
Problematyka winy i kary - Mitologia + kontekst start learning
|
|
Mitologia (Syzyf - zdradził sekret Zeusa, uwieził Tanatosa aby uniknąć śmierci, podstęp - żona nie robi mu pochówku, końcowo kara: wieczne wtaczanie kamienia pod górę) Zbrodnia i Kara (Raskolnikow - wina: zabójstwo lichwiarki Alony, Kara fizyczna: zesłanie na katorgę (roboty na Syberii), psychiczna: sny np o śmiejącej się z niego Alonie i wieczny strach przed odkryciem jego zbrodni)
|
|
|
Miłość silniejsza niż śmierć - Mitologia + kontekst start learning
|
|
Orfeusz królTracji kocha Eurydykę. Aristajos się w niej zakochał i gonił ją. wtedy ukąsił ją wąż i umarła. Orfeusz emocjonalnie gra na lutni w Hadesue. Może zabrać ze sobą ukochaną jeśli na nią nie spojrzy(spojrzał). Po śmierci jego głową wołała jej imię Romantyczność - Karusia widzi Jasia, pomimo tego, że umarł 2 lata temu. Rozmawia z jego duchem, pragnie go ucałować I do niego dołączyć. Tłum oraz narrator wierzą Karusi (, miej serce i patrz w serce"), co wzmacnia przesłanie jej widzenia.
|
|
|
Losy młodzieży polskiej pod zaborami - Dziady 3 + kontekst start learning
|
|
Dziady III - młodzież polska zakładała tajne związki np filomatów i filaretów i była przeciwna zaborcy. Za to groziły jej wywozy na Syberię na trudne roboty fizyczne. Przykład - Cichowski - > został zesłany na okropne tortury, lecz nie wydał wspólników stawiających opór zaborcy. Później miał wrażenie, że każdy wokół niego chce wydać go z powrotem w ręce zaborcy, Rollison(wiezienie I samobójstwo). Kontekst - strajk dzieci we Wrześni 1901 - 1904 (zakaz nauki religii po polsku w zaborze Pruskim. Ograniczanie polskiego w nauce, dzieci buntują się przed wzięciem niemieckich podręczników I śpiewaniem po niemiecku. Za to chłostani a rodzice więzieni)
|
|
|
Prawa boskie a prawa ludzkie - Antygona + kontekst start learning
|
|
Antygona (wybór pomiędzy prawem ludzkim - > posłuchanie Kreona I niepochowanie brata - a boskim: pochowanie Polinejkesa, każdy wybór niósł za sobą trudne konsekwencje: śmierć Antygony bądź brak spokoju podczas życia pośmiertnego Polinejkesa) Zdążyć przed Panem Bogiem (prawo boskie - śmierć czeka każdego w odpowiednim momencie, poddanie się losowi I akceptacja śmierci," gaszenie świeczki, prawo ludzkie - Marek Edelman, osłaniał płomień przed Bogiem - ratował ludzi jako lekarz poprzez operacje, przemycał Żydów na aryjską stronę oraz jako powstaniec w getcie warszawskim byl odpowiedzialny za życie innych)
|
|
|
Człowiek wobec przeznaczenia - Antygona + Kontekst start learning
|
|
Antygona (średniowieczne fatum, tragiczny wybór - każda decyzja źle skutkuje, wybór między prawem ludzkim a boskim, skazanie Antygony na śmierć w grobowcu, samobójstwo) Makbet (przepowiednie wiedźm - o zostaniu tanem kawdoru I królem Szkocji, później o tym że zgładzi go osoba urodzona nie z kobiecego łona i że jest bezpieczny dopóki nie ruszy się las birnamski, ale to Makbet końcowo decyduje o swoim losie, to on zabija Duncana, Banka I rodzinę Makdufa)
|
|
|
Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia - Dziady III + kontekst start learning
|
|
Mesjanizm - idea zakładająca, że przybędzie Mesjasz, który będzie cierpiał za ludzkość i dzięki temu wybawi ją od ucisku i zła Dziady III - widzenie księdza Piotra - Polska jako Chrystus narodów, ukrzyżowana, zaborcy poją ją octem jak Jezusa. Polska musi znieść cierpienia, których przysparza car aby uwolnić świat od trudności oraz końcowo sama zmartwychwstać. Kordian - Mont Blanc bohater odnajduje swoje przeznaczenie: decyduje się na przewodzenie Polakom w walce z caratem. Wygłasza słowa: Polska Winkelriedem narodów. Pokazują one, że on i Polacy będą walczyć za kraj aktywnie i negują romantyczną idee poświęcenia
|
|
|
Postawy społeczeństwa wobec zaborcy, Dziady III + kontekst start learning
|
|
Dziady III - Salon warszawski - grupa przy drzwiach - rozmowa o prześladowaniach polskiej młodzieży, historia Cichowskiego, wrogość wobec zaborcy, grupa przy stole- arystokracja, tęsknota za dobrymi balami gdy Nowosilcow był w Warszawie, znudzenie polską literaturą patriotyczną, preferują zagraniczną. Wysocki(patriota) - naród jak lawa, zewnętrzna warstwa taka jak ci przy stole, wewnątrz są prawdziwi patrioci gotowi do przeciwstawiania się zaborcy. Kordian-spisek przeciwko carowi, Podchorąży sprzyja zabójstwu zaborcy a Ksiądz i Prezes nie, ponieważ technicznie jest władcą Polski. Przy głosowaniu większość pozostaje wierna królowi-carowi. Kordian jako jedyny podejmuje się wyzwania dla ojczyzny
|
|
|
Różne postawy człowieka wobec Boga - Dziady III + kontekst start learning
|
|
Dziady III - Konrad - bunt, Wielka improwizacja - chce mieć władzę nad duszami, porównuje się do Boga, mówi, że Bóg jest tylko mądrością a nie miłością, prawie nazywa go carem, co jest ogromną obelgą. Ksiądz Piotr - pokora, gotowość przyjęcia losu, modlitwa za Konrada, wiara w wyższość Boga Księga Hioba - Hiob jest wierny nawet gdy jest wystawiony na próbę (trąd, traci majątek I dzieci), nie rozumie decyzji Boga, lecz uznaje jego wyższość i pozostaje jego wyznawcą, za co zostaje nagrodzony.
|
|
|
Jakie prawdy o człowieku ujawniają jego sny albo widzenia? Dziady III + kontekst start learning
|
|
Dziady III - widzenie księdza Piotra (wizja kibitek jadących na Syberię, Polska na krzyżu, płaczącą obok matka Wolność, zaborcy poją Polskę octem, Polska zmartwychwstanie) = religijność, patriotyzm, wiara i nadzieja na lepsze dni Sen Nowosilcowa (wyróżniony przez cara, tłum zazdrośnie spogląda, nagle wszyscy szepczą, Nowosilcow popada w niełaskę u cara, strach) - senator, teoretycznie potężny, decydujący o losie Polaków w Warszawie,żyje w strachu przed utraceniem przychylności Zbrodnia i kara - Rodion niby wierzy w teorię wyższości I słuszność swojego zabójstwa, jedynie boi się konsekwencji. Sny (np o Alonie śmiejącej się przy zabójstwie i tłumie gapiów I o pandemii) pokazują lęk przed samym czynem i zwątpienie w poglądy
|
|
|
W jakim celu twórca nawiązuje do motywów biblijnych? - Dziady III + kontekst start learning
|
|
Dziady III - porównanie Polski do Chrystusa (krzyż z trzech rodzajów drewna = zaborcy, zaborcy również poją Polskę octem jak żołnierze rzymscy Jezusa) w celu dania Polakom nadziei na lepsze dni i motywacji do patriotycznych działań przeciwko zaborcy wzmocnienie przesłania utworu, wprowadzanie diabłów I aniołów podkreśla zamiary danych postaci (np diabły przed snem Nowosilcowa) Mistrz i Małgorzata - wplecenie w akcję historii Piłata pokazuje trudności w rozróżnieniu dobra od zła w świecie, dylematy moralne, pogłębia Portret psychologiczny postaci. Ukazuje Poncjusza z Biblii od strony bardziej ludzkiej
|
|
|
Walka dobra ze złem o duszę ludzką, Dziady III + kontekst start learning
|
|
Dziady III - Konrad w celi (psychomachia - duchy z prawej strony dobrze mu życzą, anioł przepowiada mu że będzie wolny, duchy po lewej są złe, Gustaw budzi się i zmienia imię na Konrad - symbol walki za ojczyznę. Wielka improwizacja - znów walka obu stron, diabeł zawladnął duszą Konrada, dopowiada za niego że Bóg jest carem, ksiądz Piotr egzorcyzmuje szatana, dobre duchy decydują się wybaczyć Konradowi Bo robił to z miłości do rodaków)
|
|
|
Czym dla człowieka może być wolność? Dziady III + kontekst start learning
|
|
Dziady III - dla przedstawicieli filomatów I filaretów wolnością był brak zaborcy i prześladowania patriotów. Z tego powodu byli w czynnej opozycji wobec cara mimo konsekwencji: tortur, zsyłek na Syberię, więzienia. Dla przedstawicieli magnaterii z Salonu Warszawskiego wolnością prawdopodobnie była ich ówczesna sytuacja, nie patrzyli na Rosjan jako zaborców, co widać w ich pochwale balów Nowosilcowa. 1984 - W państwie totalitarnym dla niektórych wolnością było ich codzienne funkcjonowanie, nie widzieli w Partii nic złego. Kochali ślepo wykonywać swoją pracę i uczestniczyć w różnych aktach nienawiści.
|
|
|
Motyw samotności - Dziady III + kontekst start learning
|
|
Dziady III - Konrad jest wybitnym poetą, ludzie nie rozumieją jego wizji świata ani poezji, widać to podczas wielkiej improwizacji gdy bohater dedykuje swoją sztukę naturze i Bogu, ponieważ inni nie są w stanie go zrozumieć. Przed przemianą Gustaw - kochanek romantyczny, czuje się osamotniony Kordian - samotność na wielu płaszczyznach. Brak szczęścia w miłości - Laura nie kocha, Violetta interesowna. Jako jedyny gotowy był zabić cara, papież nie wspiera Polski - osamotnienie w poglądach, ogólne osamotnienie gdy nie miał celu w życiu.
|
|
|
Heroizm jako postawa człowieka w zmaganiu się z losem - Iliada + kontekst start learning
|
|
Iliada - Patroklos - > zdecydował się walczyć z Trojanami w zbroi Achillesa mimo tego, że wiedział o ogromnej szansie na śmierć (Achilles mówił mu, żeby odparł tylko okręty trojańskie a on poszedł forsować mury Troi Gdzie zabił go Hektor) Hektor - wierny Troi władca, walczył z Patroklosem mimo strachu, że to Achilles, końcowo walczy Też z Achillesem i ginie w walce Pieśń o Rolandzie - Roland, wiedząc że są na przegranej pozycji (podstęp króla Hiszpanii Marsyla, atak na tylną straż, w której był Roland) nie poddał się ani nie uciekł. Stoczył walkę z Marsylem i konający wszedł na wzgórze, gdzie zginął z głową w stronę Hiszpanii (wierność Francji do końca)
|
|
|
Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa? Rok 1984 + kontekst start learning
|
|
1984 - Partia uważała, że buduje ona idealne państwo w oparciu o nienawiść. Dla Wewnętrznej Partii składało się ono z kompletnie niezdolnych do samodzielnego myślenia obywateli podatnych na każde kłamstwo. Dla osób rozumiejących system było jasne, że Oceania jest daleka od ideału (tortury, strach przy każdym kroku i słowie, głód, kontrola totalna). Przedwiośnie-utopijne przekonanie Seweryna Baryki o warunkach życia w Polsce, idealizacja kraju(szklane domy, ogrzewanie, bieżąca woda, oświetlenie, prąd, czystość- nadzieja na powrót po trudnych warunkach w Rosji) Cezary widzi po przyjeździe brud i nędzę
|
|
|
Jak zachować wolność w państwie totalitarnym? Rok 1984 + kontekst start learning
|
|
Rok 1984- Winston - pisanie pamiętnika ze swoimi prawdziwymi poglądami, relacja z Julią, wynajęcie pokoju u Charringtona dołączenie do Braterstwa Julia - należenie do Ligi Antyseksualnej, udzielanie się w wielu możliwych dodatkowych aktywnościach (Tak naprawdę nienawidziła Partii i walczyła z nią przez relacje seksualne z partyjnymi - wiele aktywności dawało jej bezpieczną przykrywkę) Inny świat - Kostylew, po złożeniu zeznań i zesłaniu do łagru i pracy tam, przez literaturę zagraniczną odkrywa Inny świat (deidealizacja komunizmu), wkłada rękę do ognia aby nie pracować dla systemu i końcowo oblewa się wrzątkiem i ginie w męczarniach (woli zrobić to niż zostać przeniesiony na Kołymę, gdzie zginie przez system)
|
|
|
Znaczenie propagandy w państwie totalitarnym - rok 1984 + kontekst start learning
|
|
1984- propaganda jako kluczowe dla funkcjonowania angsocu działanie (nowomowa - ograniczenie myslozbrodni, Kapusie i Liga Antyseksualna - indoktrynacja, plakaty Wielkiego Brata wszędzie, teleekrany i gazety - informacje przychylne Partii dwie minuty nienawiści i postać Goldsteina - przekierowanie żalu i gniewu ludzi na wrogów Partii). Korea Północna -wszechobecność władcy - Kim Dzong Un na pomnikach, obrazach W domach, piosenkach granych w restauracjach i szkołach (piosenka o Kimie jako miłosiernym ojcu, idealizacja, coś jak modlitwa), marsze reprezentacyjne wojska, limitowany dostęp do informacji - władza wybiera co człowiek wie i w co wierzy
|
|
|
Nowomowa jako sposób na ograniczenie wolności człowieka, rok 1984 + kontekst start learning
|
|
Rok 1984 - nowomowa jako element propagandy, Syme pracując nad słownikiem tłumaczył sposób w jaki działa: upraszcza wyrażenia i ogranicza słowa. Końcowym celem jest brak możliwości wyrażenia przez ludzi uczuć niepożądanych przez partię oraz uniemizliwienie popełnienia myslozbrodni(Też pozbawienie umiejętności rozumowania)
|
|
|
Miłość - siła destrukcyjna czy motywująca do działania? Lalka + kontekst start learning
|
|
Lalka - Miłość do Izabeli motywowała Wokulskiego do działań związanych z gromadzeniem majątku (pierwsze interesy z Suzinem, założenie spółki do handlu ze Wschodem) oraz spełniania jej zachcianek (występ Rossiego, propozycja sponsoru wycieczki do Paryża). Była również destrukcyjna: gdy Wokulski odkrył prawdziwe oblicze Łęckiej, próbował się zabić poczym wrócił do Warszawy i leżał w łóżku nie wychodząc z domu przez wiele dni. Skąpiec - Miłość Harpagona do bogactwa była w pełni destrukcyjna (zepsucie relacji z dziećmi, ich śluby planowane dla bogactwa, ciągły strach i podejrzliwosc w stosunku do służby i dzieci)
|
|
|
Praca jako pasja człowieka - Lalka + kontekst start learning
|
|
Lalka Rzecki - sumienna praca w sklepie, pochłaniała większość jego życia, jak rachunkowość się nie zgadzała to nie spał, raz zdecydował że wyjedzie do Krakowa ale wysiadł z pociągu i wrócił do Warszawy bo nie mógł rozstać się ze sklepem, gdy Szlangbaum przejął sklep i wysłał osobę do pilnowania uczciwości Rzeckiego, mężczyzna byl oburzony co pokazuje jego lojalność wobec pracy Geist - metale lżejsze od wody I powietrza, praca pomimo początkowego braku dofinansowań i opinii szaleńca Szewcy - czasem człowiek nie rozumie że praca to jego pasja dopóki nie będzie jej pozbawiony. Szewcy narzekali na ciągłą pracę dopóki Scurvy z pomocą dziarskich chłopców nie przeprowadził rewolucji.
|
|
|
Konfrontacja marzeń z rzeczywistością- Lalka + kontekst start learning
|
|
Lalka -Wokulski był ślepo zakochany w Izabeli, widział ją jako kobietę idealną i marzył o ślubie z nią. W pociągu do Krakowa zrozumiał że jego marzenia były dalekie od rzeczywistości. Zobaczył Izabelę jako osobę kokietującą Starskiego i innych mężczyzn Ta trudna rzeczywistość zmusiła mężczyznę do próby samobójczej na torach, powrotu do domu i leżenia w rozpaczy wiele dni. Pewnego dnia wyjechał bez słowa pożegnania, były plotki że zniszczył zamek w Zaslawku aby zapomnieć o wspomnieniach z Izabelą.
|
|
|
Jaką rolę w relacjach międzyludzkich odgrywają majątek i pochodzenie? - Lalka + kontekst start learning
|
|
Lalka - (różnice w pochodzeniu I majątku mogą stanowić przeszkodę w nawiązaniu relacji) Izabela (arystokratka, wychowana w bogactwie i przekonaniu o swojej wyższości, przez to nie była w stanie przez długi czas traktować Wokulskiego jak równego sobie i kandydata na męża. Dopiero majątek Stanisława i uznanie ze strony innych członków arystokracji - Dalskiego i Wąsowskiej- sprawiło że spojrzała na niego inaczej) Chęć ukrycia pochodzenia może być powodem zerwania relacji. Balladyna chciała ukryć wiejskie pochodzenie, zmyśliła historię o królewskich korzeniach. Gdy jej matka przybyła na ucztę u Kirkora, nie przyznała się do niej i kazała wyprowadzić ją z zamku
|
|
|
Miasto - przestrzeń przyjazna czy wroga człowiekowi? Lalka + kontekst start learning
|
|
Lalka (Warszawa i Paryż) Warszawa jako miasto źle funkcjonujące, grupy społeczne nie współpracują dla rozwoju miasta, problemy ukazane w opisie Powiśla (dzielnica chorób, głodu, brudu i biedy). Warszawa = przestrzeń, gdzie ludzie niechętnie współpracują brak tolerancji (widać to np po nieufności wobec Szlangbauma). Kontrast to Paryż - według Wokulskiego miasto obiecujące, społeczeństwo funkcjonuje zgodnie z organicyzmem, jest w nim miejsce na rozwój i naukę Kontrastowe przedstawienie dwóch miast pokazuje że to ludzie budują ich atmosferę. Julian Przyboś - Awangarda Krakowska (miasto, masa, maszyna, apoteoza miasta, Gmachy " - miasto jako miejsce niezwykłe, przyjazne, stworzone przez człowieka dla człowieka)
|
|
|
Czym dla człowieka mogą być wspomnienia? Lalka + kontekst start learning
|
|
Lalka - (wspomnienia jako bolesna prawda negatywnie wpływająca na funkcjonowanie) Baronowa Krzeszowska okropnie przyjęła smierć córki. Zaniedbywała wygląd dużej części domu i pozostawiała pokój ukochanego dziecka nietknięty. Zależało jej na kupieniu kamienicy aby zostać w mieszkaniu gdzie żyła jej córka. Wytoczony przez bohaterkę Stawskiej proces o rzekomą kradzież lalki, niegdyś ukochanej zabawki córki również pokazuje przywiązanie do wspomnień z dzieckiem.
|
|
|
