Question  |
Answer |
wzorce parenetyczne (osobowe) start learning
|
|
Monarcha, Rycerz, Święty, Piękna dama
|
|
|
|
start learning
|
|
Najstarszy zachowany utwór w j. polskim, powstał między 12 w. a pierwszą połową 14 w.
|
|
|
|
start learning
|
|
Traktowana była jako pieśń narodowa, jako jeden z dwóch hymnów (drugi to Gaude Mater Polonia)
|
|
|
|
start learning
|
|
Był w Bogurodzicy, przedstawienie Jezusa w centrum kompozycji, po prawej stronie Matka Boska, a po lewej Jan Chrzciciel
|
|
|
|
start learning
|
|
Słowa które wyszły z użycia
|
|
|
|
start learning
|
|
przestarzały szyk wyrazów
|
|
|
|
start learning
|
|
nieużywane końcówki fleksyjne
|
|
|
|
start learning
|
|
|
|
|
|
start learning
|
|
dawne formanty słowotwórcze (np. Bożyc (syn Boga))
|
|
|
|
start learning
|
|
Lament świętokrzystki to zaginiona część średniowiecznego (dramatu litrugicznego) wykonywanego w Wielki Piątek
|
|
|
|
start learning
|
|
Napisany w drugiej połowie 15 w. w klasztorze na Łysej Górze
|
|
|
|
start learning
|
|
Maryja zwraca się po kolei do: 1. Wszystkich ludzi, 2. Jezusa na krzyżu, 3. Archanioł Gabriel, 4. Inne matki
|
|
|
|
start learning
|
|
Utwór liryczny wyrażający żałobę, ból, skargę na przeciwności losu.
|
|
|
Motyw stabat Mater Dolorosa start learning
|
|
"Stała Matka Boleściwa" występuje w Lamencie Świętokrzyskim
|
|
|
|
start learning
|
|
Maryja prosi wszystkich ludzi, żeby ją wysłuchali. 2. Opisuje męki Jezusa patrząc na krzyż, 3. Pretensje do Gabriela, przypomina moment Zwiastowania, 5. Zakończenie - zwraca siędo innych matek, mówi im żeby modliły się do Boga
|
|
|
|
start learning
|
|
To Legenda o św. Aleksym, utwór stworzony i rozpowszechniony przez ubogich, biednych, bezdomnych i pielgrzymów.
|
|
|
|
start learning
|
|
Człowiek który dobrowolnie rezygnuje z bogactwa
|
|
|
|
start learning
|
|
Czyli sztuka dobrego umierania, było w legendzie o św. Aleksym
|
|
|
Elementy fantastyczne z legendy: start learning
|
|
1. Matka boska pomagająca Aleksemu otworzyć Kościół, 2. Bicie dzwonów po śmierci Aleksego, 3. List którego nikt nie mógł wyjąć z ręki poza żoną Aleksego, 4. Zapach z ciała uzdrawiający chorych
|
|
|
|
start learning
|
|
Utwór konkretnie legenda na temat świętych i cudach związanych z ich działanością.
|
|
|
|
start learning
|
|
Aleksy rodzi się w zamożnej rodzinie, wychowywany jest zgodnie z chrześcijańskimi wartościami, poślubia cesarską córkę Famijanę, natomiast w noc poślubną zwraca żonie pierścień.
|
|
|
|
start learning
|
|
W 10 wieku rozpowszechniła się na świat, w 15 wieku powstaje polska wersja legendy. W legendzie jest wzór ascety
|
|
|
|
start learning
|
|
Rozmowa została zapisana w drugiej połowie 15 wieku przez nieznanego autora,
|
|
|
|
start learning
|
|
Motyw występujący w rozmowie, "pamiętaj o śmierci" ma przypominać człowiekowi że życie na ziemi to tylko chiwila.
|
|
|
|
start learning
|
|
Rozdaje swój majątek i żebrze pod drzwiami Kościoła, gdzie matka boska schodzi z obrazu i pomaga, Aleksy miał płynąć do Syrii ale to się nie udaje, wraca do rzymu, tam żyje jako żebrak przez 16 lat, przed śmiercią spisuje swoje losy w liście.
|
|
|
Wygląd śmierci w rozmowie: start learning
|
|
chuda, blada, odpadający nos i wargi, z kosą w ręku
|
|
|
|
start learning
|
|
Motyw występujący w rozmowie (taniec śmierci), śmierć wciąga do tańca każdego, zabiera każdego nie patrzy na status, portfel ani tytuły.
|
|
|
Charakter satyryczny - rozmowa start learning
|
|
Śmierć w utworze wyśmiewa grubych mnichów, przekupnych sędziów i karczmarzy.
|
|
|
|
start learning
|
|
1. Modlitwa Polikarpa, chce zobaczyć Śmierć na własne oczy, Bóg go wysłuchuje. 2. Polikarp po zobaczeniu upadł na ziemię ze strachu 3. Próbuje negocjować ze śmiercią aby przyszła później, lecz ta nie bierze łapówek.
|
|
|
|
start learning
|
|
4. Śmierć chwali się swoją potęgą, opisuje jak wpada do karczmy, klasztoru, sądu i zamku.
|
|
|
